Welkom op de crisiswebsite van het Openbaar Lichaam Bonaire. Deze website is online wanneer er een crisis is. Daarom kunt u op deze website nu alle informatie over COVID-19 vinden.

Q&A’s medisch

Laatste update: 29 november 2021

Deze informatie is opgesteld door het openbaar lichaam Bonaire in samenwerking met de afdeling Publieke Gezondheid en andere instanties.

De lijst wordt voortdurend bijgehouden. De ontwikkelingen rondom COVID-19 zijn onvoorspelbaar, situaties, regels en voorwaarden kunnen ieder moment veranderen. Voor het laatste nieuws verwijzen we je naar de persberichten van het OLB op hun Facebookpagina. Heb je een vraag die nog niet in de lijst is opgenomen? Mail je vraag dan naar traveltobonaire@bonairegov.com

Er kunnen geen rechten worden ontleend aan de informatie van de lijst met Q&A.

Testen en testbeleid

Wat is bron- en contactonderzoek en waarom is dit zo belangrijk?

Als een persoon positief op COVID-19 test, doet de afdeling Publieke Gezondheid een bron- en contactonderzoek. Bij het brononderzoek wordt samen met de besmette persoon uitgezocht waar deze persoon besmet raakte.

Bij het contactonderzoek wordt uitgezocht met wie de besmette persoon contact had. Deze contacten lopen namelijk het risico dat ze besmet zijn geraakt. Daarom worden ze ingelicht dat ze in contact zijn geweest met de besmette persoon. En wordt er gekeken of ze klachten hebben, in quarantaine moeten, of dat ze de coronatest moeten doen. Zo beschermen we deze personen. En voorkomen we dat ze anderen kunnen besmetten, omdat ze niet weten dat ze misschien corona hebben.

Het bron en contactonderzoek is belangrijk om te voorkomen dat het virus zich verder kan verspreiden. Daarom is het belangrijk dat u meewerkt als de afdeling Publieke Gezondheid u hiervoor belt.

Welk nummer kan ik bellen als ik COVID-19 gerelateerde klachten krijg en wat gebeurt er dan?

Als je de volgende klachten hebt:

  • Neusverkoudheid
  • Loopneus
  • Niezen
  • Keelpijn
  • Hoest
  • Benauwdheid
  • Verhoging
  • Koorts
  • Plotseling verlies van reuk of smaak

moet je contact opnemen met de afdeling Publieke Gezondheid via het telefoonnummer 0800 – 0800 (ma-vrij 08.00-17.00 uur, za en zo 08.00 – 12.00 uur). Volg de instructies op die je daar ontvangt. Als zij je klachten kunnen bevestigen, zullen zij regelen dat je getest gaat worden op COVID-19. Het is belangrijk dat je jezelf isoleert indien je luchtwegklachten hebt. Dit houdt in dat je thuisblijft, geen bezoek ontvangt en het contact met je huisgenoten tot een minimum beperkt.

Ik krijg geen gehoor als ik met een buitenlands nummer bel naar het nummer van Publieke Gezondheid 0800-0800. Is er nog een ander nummer dat ik kan bellen?

Het kan zijn dat buitenlandse nummers geen contact krijgen met 0800-0800. Je kunt dan tijdens kantooruren bellen naar +599 715 5399 of vraag bijvoorbeeld bij het hotel of ze voor je willen bellen.

Bij welke klachten moet ik mijn kind laten testen op COVID-19?

De deltavariant is op Bonaire. Deze variant is heel besmettelijk, óók onder kinderen. Laat je kind daarom zo snel mogelijk testen bij een van de volgende klachten:

  • Hoofdpijn
  • Vermoeidheid
  • Neusverkoudheid
  • Loopneus
  • Niezen
  • Keelpijn
  • Hoest
  • Benauwdheid
  • Verhoging
  • Koorts
  • Plotseling verlies van reuk of smaak

Zo kunnen we voorkomen dat de deltavariant zich op scholen verspreidt.

Als je kind één of meer van deze klachten heeft, bel dan Publieke Gezondheid via het gratis nummer  0800-0800. Het nummer is bereikbaar op maandag tot en met vrijdag van 08.00-17.00 uur en op zaterdag en zondag van 08.00 – 12.00 uur.

Ik ben gevaccineerd en ik heb coronaklachten. Moet ik mij laten testen?

Ook als je volledig gevaccineerd bent, kun je nog COVID-19 krijgen. Deze kans is klein, maar niet 0.

Laat je daarom zo snel mogelijk testen bij één of meer van deze klachten:
• Neusverkoudheid
• Loopneus
• Niezen
• Keelpijn
• Hoest
• Benauwdheid
• Verhoging
• Koorts
• Plotseling verlies van reuk of smaak
• Hoofdpijn
• Vermoeidheid

Blijft thuis en bel Publieke Gezondheid via het gratis nummer 0800-0800. Dit nummer is van maandag tot en met vrijdag van 08.00-17.00 uur bereikbaar en op zaterdag en zondag van 08.00 – 12.00 uur.

Wat is het testbeleid voor COVID-19 voor iemand die op Bonaire is of woont?

Iedereen met de volgende klachten:

  • Neusverkoudheid
  • Loopneus
  • Niezen
  • Keelpijn
  • Hoest
  • Benauwdheid
  • Verhoging
  • Koorts
  • Plotseling verlies van reuk of smaak

kan zich melden en hierbij zal in de meeste gevallen een COVID-19 PCR test worden afgenomen. Alle mensen met luchtwegklachten dienen zichzelf te isoleren totdat het testresultaat binnen is.

Wanneer je deze klachten hebt, neem je contact op met 0800-0800 of een huisarts op het eiland.

Je bent getest door Publieke Gezondheid. Wat nu?

Ben je getest omdat je klachten hebt?  Blijf dan na de test thuis tot de uitslag bekend is, je kan geen bezoek krijgen.
Word je zieker of heb je medische hulp nodig? Bel meteen met de huisarts of het ziekenhuis en zeg dat je getest bent.
* Houd 1.5 meter afstand van huisgenoten.
* Schrijf op met wie je de afgelopen dagen contact hebt gehad.

Ben je getest omdat je contact had met iemand die positief testte?
Als je on(volledig) gevaccineerd bent, moet je in quarantaine blijven tot de uitslag bekend is. Houd 1,5 meter afstand van huisgenoten.
Als je volledig gevaccineerd bent hoef je niet in quarantaine. Je hoeft in afwachting van de test niet thuis te blijven. Heb je klachten, blijf dan wel thuis.

Ben je getest omdat je in een zeer hoog risicogebied was?
Je moet niet in quarantaine. Je hoeft de uitslag van de test niet thuis af te wachten. Heb je klachten, blijf dan wel thuis.

Voor iedereen geldt: houd je aan de algemene regels. Laat je bij nieuwe of toenemende klachten opnieuw testen.

Bij een positieve uitslag neemt Publieke Gezondheid contact met je op voor informatie en legt jou uit wat je moet doen. Bij een negatieve uitslag hoef je niet meer thuis te blijven.

Wat is de procedure nadat iemand een afspraak heeft gemaakt om te testen?

Je belt met het Call Center (ma-vrij 08:00-17:00, za en zo 08.00-12.00) en maakt een afspraak, de test wordt meestal de volgende ochtend afgenomen. Op de dag van de afspraak ga je met de auto naar de testplek op het terrein van Publieke Gezondheid, tegenover het stadion aan de Kaya Gilberto F. Croes nummer 24. Zorg dat je een mondkapje op hebt en neem tissues mee. Op de plaats van de test leggen ze je uit wat de test inhoudt. Het afnemen van de test duurt een paar minuten. Na de test rijd je direct naar huis. Je gaat dus niet meer langs bij de supermarkt, maar direct naar huis.
Je blijft thuis tot je gebeld wordt over de uitslag.

Waar op Bonaire kunnen toeristen en bewoners zich op corona laten testen, voor hun reis naar het buitenland?

Als je een testresultaat nodig hebt voor je reis naar het buitenland, dan kan dat op Bonaire bij een aantal commerciële partijen.

De afdeling Publieke Gezondheid test je alleen als je symptomen hebt.

Ik heb COVID-19 gehad en ben hersteld. Ik ga op reis en heb positief getest. Mag ik toch naar Bonaire?

Ja dat mag, maar er zijn voorwaarden.
Als je positief test voor je reis maar je bent hersteld, dan kan je toch naar Bonaire reizen door een Herstelbewijs te tonen dat niet ouder is dan 6 maanden.
Als dat niet lukt, of je bent wel hersteld maar je hebt nog geen Herstelbewijs, neem dan contact op met Publieke Gezondheid Bonaire via publichealth@bonairegov.com

Het Herstelbewijs kan als QR-code in de CoronaCheck-app getoond worden.
Een Herstelbewijs op papier moet in het Nederlands of Engels zijn opgesteld en uitgegeven zijn door een officiële medische instantie.

Als iemand die gevaccineerd is, later bij een corona-test positief test, kan dat te maken hebben met de vaccinatie?

Nee, de vaccinatie zelf heeft geen invloed op de corona-test of de antigeentest. Na een vaccinatie zitten er geen sporen van het coronavirus in het lichaam. Als iemand bij de corona-test positief test, (dus besmet is), heeft dat niets met de vaccinatie te maken.

Waar kan ik een corona-test laten doen voor mijn reis naar Bonaire?

In Nederland bieden meerdere partijen momenteel een corona-test aan voor reizigers. Enkele voorbeelden; KLM health services, Het Huisartslab en Saltro laboratorium.
Ook corona-testen van andere geaccrediteerde laboratoria die een schriftelijke of digitale uitslag geven, zijn toegestaan.
Testen van laboratoria buiten Nederland zijn ook toegestaan, mits zij geaccrediteerd zijn en hun uitslag in het Nederlands of Engels communiceren.
In Nederland zijn er verschillende locaties waar de antigeentest (sneltest) kan worden afgenomen.

Je vindt testlocaties van een groot aantal andere landen op deze site;
https://www.netherlandsworldwide.nl/documents/frequently-asked-questions/where-can-i-get-a-pcr-or-rapid-test-outside-the-netherlands

Reizigers dienen te voldoen aan de inreisvoorwaarden van Bonaire. Wat deze voorwaarden zijn, lees je in de Q&A “Wat zijn de voorwaarden voor reizen naar Bonaire?”.

Voor mijn reis naar Bonaire moet ik bij een geaccrediteerd laboratorium een corona-test aanvragen. Is de GGD ook ok?

Nee, de GGD’en in Nederland testen alleen mensen met verschijnselen. Hun test is niet bedoeld voor gezonde mensen die willen gaan reizen. Ze geven ook geen schriftelijke rapportage op naam die je kunt laten zien bij boarden en bij aankomst op Bonaire.
Er zijn meerdere organisaties in Nederland die de test aanbieden. Op hun website kan je nagaan of ze werken met een geaccrediteerd lab. Met zoektermen als ‘reistest corona’ kan je meerdere aanbieders vinden op internet.

Heeft het zin om me te laten testen terwijl ik geen klachten heb?

Nee, want dat geeft geen zekerheid. Vandaag kan de uitslag van de test negatief zijn, en de dag daarop kan het toch positief zijn. Een test is pas zinvol als je klachten/symptomen hebt. De test kan dan aangeven dat de klachten veroorzaakt worden door het coronavirus.

Er zijn kinderen met klachten die misschien met het coronavirus te maken hebben, maar ze worden niet getest. Waarom niet?

Het is niet zo dat de afdeling Publieke Gezondheid kinderen niet wil testen. Als het nodig is dan wordt er zeker getest.  De test is vooral voor kleine kinderen heel vervelend. Daarom wordt er alleen getest als het echt nodig is.Publieke Gezondheid kijkt samen met  de ouders  en als het moet met de huisarts of de test nodig is. Dat hangt af van het soort klachten, En of het kind al in quarantaine zat (en daardoor geen risico voor anderen vormde). Er wordt ook gekeken of andere gezinsleden klachten hebben, of ze getest zijn of getest kunnen worden. Soms wordt zo duidelijk of het kind ook COVID-19 heeft. Wat het meest belangrijk is voor Publieke Gezondheid, is dat het kind goede zorg heeft en geen risico voor anderen vormt.

Waarom wordt bij de melding van COVID-cijfers niet meer verteld over de achtergrond van de besmettingen? Op Curaçao gebeurt dat wel.

Dit gebeurt om de privacy van de besmette mensen te beschermen. Op Bonaire zijn er relatief weinig besmettingen. Als er meer informatie wordt gegeven, is het gemakkelijk te achterhalen wie besmet is. Als het belangrijk is om snel informatie over een besmetting te delen, dan wordt dat gedaan. Dat is bij voorbeeld gebeurd toen een huisarts besmet raakte.

Worden mensen aan het eind van hun quarantaineperiode getest?

Het advies is om op de 5e dag van de quarantaine bij de teststraat van Publieke Gezondheid een PCR test te doen.
De mensen die op de vijfde dag negatief testen mogen daarna uit quarantaine. Wel moeten zij de resterende vijf dagen voorzichtig zijn en uit de buurt blijven van mensen met een kwetsbare gezondheid.

Als iemand op de vijfde dag geen test wil, geldt een quarantaine van 10 dagen.

Personen die volledig gevaccineerd zijn en nauw contact hadden met een persoon die met het coronavirus besmet is, hoeven niet in quarantaine. Ze moeten wel op de vijfde dag een PCR test doen.

Voor mensen die wonen of werken in een instelling met kwetsbare personen, geldt de regel van vijf dagen niet. In die situatie is extra bescherming nodig.

Besmettingsrisico

Mijn collega is positief getest, wat moet ik nu doen?

Wanneer je collega positief getest is, dan moet hij/zij in isolatie. De afdeling Publieke Gezondheid (PG), informeert de persoon uitgebreid hierover.
PG brengt samen met de positief geteste collega in kaart wie zijn/haar contacten waren. Afhankelijk of er nauw contact is geweest met de positief geteste persoon adviseert PG ook of er collega’s uit voorzorg in quarantaine moeten.
In overleg met de positief geteste collega worden zijn//haar collega’s en andere contacten gewaarschuwd en krijgen ze de quarantaine-informatie van PG doorgestuurd. Hierin staat wat de quarantaine inhoudt en waar je je aan moet houden.

Had je nauw contact met je collega terwijl hij/zij (nog) besmettelijk was? Dan moet je zelf 10 dagen in quarantaine.
Maar wanneer heb je het over nauw contact met iemand? Hier wat algemene regels. Let wel, deze kunnen per situatie verschillen.

Nauw contact is; wanneer je bij elkaar opgeteld langer dan 15 minuten verspreid over de dag, contact met die persoon had. En het contact binnen een afstand van 1,5 meter plaats had. In zo’n geval heb je kans dat je collega je besmet heeft.
Was je ook nog eens met deze collega in een kamer met de airco aan? En ververst de airco de lucht in de ruimte niet met aanvoer van verse lucht van buiten? Dan is de kans nog groter dat je besmet bent geraakt.
Daarom moet je in dat geval direct in quarantaine. Zo voorkom je dat je zonder dat je het weet het virus verspreidt. Je kunt besmettelijk zijn voordat je zelf klachten hebt.
Je blijft thuis in quarantaine tot tien dagen na het laatste contact met de besmette persoon. Tijdens de quarantaine blijf je binnen. Je ontvangt geen bezoek. Je houdt zo veel mogelijk afstand van je huisgenoten en in ieder geval van kwetsbare- en oudere huisgenoten. Je werkt thuis en je wast de handen regelmatig.
Het is erg belangrijk dat je de quarantaine serieus neemt. Misschien heb je nu nog geen klachten, maar morgen kan dat anders zijn. En in de tussentijd zou je andere mensen kunnen besmetten.
Let op: Krijg je klachten die lijken op besmetting met het coronavirus? Bel 0800 0800 en laat je dan meteen testen. Overleg met je leidinggevende wat te doen.
Voor meer informatie of vragen bel 0800-0800.

Als je met het coronavirus besmet bent geraakt, hoe lang duurt het voordat je klachten krijgt?

Bij het coronavirus duurt het tussen de 2 en 14 dagen voordat je na de besmetting klachten krijgt.  Er is een incubatietijd van 2 tot 14 dagen.

Hoe weet iemand of hij/zij genezen is van het coronavirus?

Een persoon die het virus had wordt genezen verklaard als : Hij/zij zich weer goed voelt en 24 uur geen gezondheidsklachten meer heeft gehad. En als het meer dan 7 dagen geleden is dat de klachten zich voordeden. Je kunt alleen in overleg met een verpleegkundige van de afdeling Publieke Gezondheid genezen worden verklaard. Overigens kunnen mensen ook na die tijd nog tijdelijk klachten houden zoals vermoeidheid.

Sommige mensen hebben geen klachten, maar testen wel positief. Dit noemen we asymptomatische patiënten. Hoe groot is de kans dat die mensen anderen op Bonaire kunnen besmetten?

Mensen die geen klachten hebben en toch positief testen, kunnen in de dagen daarna klachten krijgen. Daarom gaan ze voor de zekerheid 5 dagen in isolatie. Als deze mensen na deze 5 dagen toch nog klachten krijgen, blijven ze langer in isolatie. Als ze na deze 5 dagen nog geen klachten hebben, mogen ze uit isolatie. De kans dat ze dan nog besmettelijk zijn is heel erg klein.

Wat is er bekend over besmettelijkheid tijdens de incubatietijd?

De incubatietijd is de periode tussen het moment dat een persoon besmet raakt en dat de persoon ziek wordt. Het nieuwe coronavirus wordt overgedragen door druppels die verspreid worden door bijvoorbeeld hoesten, niezen, praten en zingen. Vanaf het moment dat iemand symptomen heeft is deze persoon besmettelijk. Onderzoek heeft echter aangetoond dat dit ook tot 2 dagen voor het vertonen van symptomen al kan zijn. Het is bekend dat hoe zieker iemand zich voelt, hoe meer hij/zij het virus kan verspreiden.

Hoe lang moet iemand met verkoudheid of met verhoging thuis blijven en uitzieken?

Iemand met verkoudheid of verhoging moet thuis blijven en zich laten testen. Als de testuitslag negatief is, mag die persoon daarna weer alles doen behalve als de klachten toenemen of veranderen. Dan moet die persoon met de huisarts bellen of bellen met 0800-0800 voor een nieuwe test.

In het ziekenhuis zijn soms coronapatiënten opgenomen. Is het veilig voor mij om naar het ziekenhuis te gaan?

Het is veilig om naar het ziekenhuis te gaan. Patiënten die Covid-19 hebben, liggen in speciale isolatiekamers. Andere patiënten lopen niet het risico dat ze besmet worden. Het personeel van het ziekenhuis is goed getraind en is ook gewend te werken met patiënten met een infectieziekte.

Quarantaine en isolatie

Iemand is in quarantaine. Wanneer mag de persoon weer naar buiten?

Het advies is om op de 5e dag bij de teststraat van Publieke Gezondheid een PCR test te doen.  De mensen die op de vijfde dag negatief testen mogen daarna uit quarantaine. Wel moeten zij de resterende vijf dagen voorzichtig zijn en uit de buurt blijven van mensen met een kwetsbare gezondheid. Als iemand op de vijfde dag geen test wil, geldt een quarantaine van 10 dagen.

Personen die volledig gevaccineerd zijn en nauw contact hadden met een persoon die met het coronavirus besmet is, hoeven niet in quarantaine. Ze moeten wel op de vijfde dag een PCR test doen.

Voor mensen die wonen of werken in een instelling met kwetsbare personen, geldt de regel van vijf dagen niet. In die situatie is extra bescherming nodig.

Waarom moet ik in quarantaine, terwijl ik me niet ziek voel?

Je gaat in quarantaine om zeker te weten of je wel of niet besmet bent geraakt. Je had nauw contact met iemand die met het coronavirus besmet is. Ook al voel je je niet ziek, dan nog kan tijdens de quarantaine blijken dat je toch besmet bent. Als je niet in quarantaine gaat, zou je andere mensen kunnen besmetten. Het is belangrijk dat je dit serieus neemt. Blijf thuis en zorg dat je geen fysiek contact met andere mensen hebt. Bel zodra je klachten krijgt met 0800 0800 voor een test.

Het advies is om op de 5e dag bij de teststraat van Publieke Gezondheid een PCR test te doen.
De mensen die op de 5e dag negatief testen mogen daarna uit quarantaine. Wel moeten zij de resterende vijf dagen voorzichtig zijn en uit de buurt blijven van mensen met een kwetsbare gezondheid. Als iemand op de vijfde dag geen test wil, geldt een quarantaine van 10 dagen.

Personen die volledig gevaccineerd zijn en nauw contact hadden met een persoon die met het coronavirus besmet is, hoeven niet in quarantaine.

Voor mensen die wonen of werken in een instelling met kwetsbare personen, geldt de regel van vijf dagen niet. In die situatie is extra bescherming nodig.

Wat is het verschil tussen quarantaine en isolatie?

Zowel bij quarantaine als isolatie betekent het dat een persoon zich af moet zonderen van andere mensen.
Gezonde mensen gaan uit voorzorg in quarantaine nadat ze in contact zijn geweest met iemand die met het virus besmet is. Het advies is om op de 5e dag bij de teststraat van Publieke Gezondheid een PCR test te doen.
De mensen die op de vijfde dag negatief testen mogen daarna uit quarantaine. Wel moeten zij de resterende vijf dagen voorzichtig zijn en uit de buurt blijven van mensen met een kwetsbare gezondheid.

Als iemand op de vijfde dag geen test wil, geldt een quarantaine van 10 dagen.

Personen die volledig gevaccineerd zijn en nauw contact hadden met een persoon die met het coronavirus besmet is, hoeven niet in quarantaine. Ze moeten wel op de vijfde dag een PCR test doen.

Voor mensen die wonen of werken in een instelling met kwetsbare personen, geldt de regel van vijf dagen niet. In die situatie is extra bescherming nodig.

Iemand die met het virus is besmet gaat in isolatie. Deze persoon blijft in isolatie zolang er klachten zijn. Hij/zij kan uit de isolatie als hij/zij minimaal 7 dagen in isolatie heeft gezeten, en al 24 uur geen klachten meer heeft.

Ik heb nauw contact gehad met een persoon die positief is getest. Maar ik ben gevaccineerd, moet ik nu toch in quarantaine?

Personen die volledig gevaccineerd zijn en nauw contact hadden met een persoon die met het coronavirus besmet is, hoeven niet in quarantaine. Ze moeten wel op de vijfde dag een PCR test doen bij Publieke Gezondheid.

Voor mensen die wonen of werken in een instelling met kwetsbare personen, geldt de regel van vijf dagen niet. In die situatie is extra bescherming nodig.

Wie betaalt de kosten als ik besmet ben met COVID-19 of in quarantaine moet?

Als je een quarantaine maatregel opgelegd wordt, ben je zelf aansprakelijk voor de kosten die daarmee gemoeid zijn.

Als je in isolatie wordt geplaatst, dan zijn dit ziektekosten: of deze door je ziektekostenverzekering vergoed worden, hangt af van de voorwaarden van je  ziektekostenverzekeraar. Voor inwoners van Bonaire die zijn verzekerd via het ZVK, worden kosten voor isolatie vergoed. Voor anderen is het raadzaam om goed te controleren bij de verzekeraar welke kosten vergoed worden.

Hoe zit het met de quarantaine als een persoon in een gezin besmet raakt? Gaat die persoon in isolatie en de rest van het gezin in quarantaine? Of blijft het hele gezin op in hetzelfde huis in quarantaine?

De afdeling Publieke Gezondheid bekijkt per situatie wat nodig is. Het is voor een besmette persoon het prettigst om thuis in isolatie te gaan. Dit kan alleen als de besmette persoon zich voldoende kan afscheiden van de rest van het gezin. Soms is het niet veilig om thuis in isolatie te gaan. Dan wordt een gezin opgesplitst en gaat een persoon of gaan meerdere mensen uit het gezin in centrale quarantaine.

Personen die volledig gevaccineerd zijn en nauw contact hadden met een persoon die met het coronavirus besmet is, hoeven niet in quarantaine. Ze moeten wel op de vijfde dag een PCR test doen.

Wat gebeurt er met een reiziger die tijdens de quarantaine toch nog corona krijgt?

Die reiziger krijgt dezelfde medische zorg als iedereen. De zorg maakt geen onderscheid tussen mensen. Zolang de reiziger klachten heeft en niet beter is geworden, blijft hij/zij in isolatie. Hij/zij mag niet naar huis terugreizen.

Gedrag en preventie

Wat is een gezonde en veilige werkomgeving?

Het is heel belangrijk om ruimtes waar mensen samenkomen goed te luchten. Zet daarom een paar keer per dag, minimaal 15 minuten, ramen en/of deuren open.

Op het werk moeten werknemers overal 1,5 meter afstand van elkaar kunnen houden. Dus bijvoorbeeld op de werkplek, de vergaderruimte en de kantine.

Het moet voor werknemers mogelijk zijn om de handen regelmatig met water en zeep te wassen, en daarna met papieren handdoekjes af te drogen.

Gebouwen moeten dagelijks goed worden schoon gemaakt met extra aandacht voor plekken waar veel mensen hun hand plaatsen, zoals deurknoppen. Het is niet nodig om het gebouw te desinfecteren.

Heeft iemand op de werkvloer klachten? Stuur hem of haar naar huis met het dringende verzoek zich te laten testen. Geef de collega de mogelijkheid om in isolatie of quarantaine te gaan.

Welke gedragsregels dient iedereen op Bonaire op te volgen?

Iedereen op Bonaire, inwoners en bezoekers, dienen de volgende hygiëne gedragsregels te volgen:

  • * Houdt 1.5 meter afstand van personen die niet tot je huisgenoten horen.
  • * Was handen regelmatig met water en zeep: gebruik alleen handdesinfectie als er geen water en zeep beschikbaar is.
  • * Zit niet met de handen aan het gezicht.
  • * Schud geen handen.
  • * Hoest of nies in de elleboog.
  • * Gebruik papieren zakdoeken, gooi deze na gebruik weg.
  • * Blijf thuis (ga niet werken, ga niet naar school, ga niet de straat op voor bijvoorbeeld boodschappen) wanneer je positief moet antwoorden op een van de volgende vragen:
    • * Heb je de afgelopen 24 uur of op dit moment één of meerdere van de volgende klachten: neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, lichte hoest, benauwdheid, verhoging, koorts en/of plotseling verlies van reuk of smaak?
    • * Heb je het coronavirus gehad (vastgesteld met een laboratoriumtest) en is dit in de afgelopen 7 dagen vastgesteld?
    • * Heb je een huisgenoot met het coronavirus (vastgesteld met een laboratoriumtest) en heb je korter dan 10 dagen geleden contact gehad met deze huisgenoot terwijl hij/zij nog klachten had?
    • * Ben je in thuisquarantaine omdat je direct contact hebt gehad met iemand waarbij het coronavirus is vastgesteld?

Wat is het juiste gebruik van het mondkapje? En wanneer moet ik een mondkapje dragen?

Voor het juiste gebruik van het mondkapje is een instructie geschreven, zie www.bonairecrisis.com/communicatie/ en dan het document: Advies bij mondkapjes. Maar let wel; het houden van 1,5 afstand is het meest belangrijk om te voorkomen dat het virus zich verspreid. Als afstand houden echt niet anders kan, zoals in een bus, auto, vertrekhal etc, dan draag je het mondkapje.

Wat zijn de COVID-regels van Publieke Gezondheid voor bedrijven en andere organisaties?

Dit zijn de COVID-19 regels van de afdeling Publieke Gezondheid Bonaire voor bedrijven en organisaties: Iedereen moet zich aan de regel houden om 1,5 meter afstand van anderen te houden. In bedrijven en organisaties moet iedereen regelmatig de handen wassen met water en zeep. Mensen moeten in de elleboog hoesten of niezen. Bij klachten moeten mensen naar huis en daar blijven. Ze moeten dan bellen met het Call Center van Publieke Gezondheid 0800-0800 (ma-vrij 08.00-17.00 uur, za en zon 08.00 – 12.00 uur) om een afspraak te maken voor een test. Bedrijven en andere organisaties moeten ervoor zorgen dat medewerkers en bezoekers bij hen 1,5 meter afstand kunnen houden en dat ze hun handen regelmatig kunnen wassen. Het is ook belangrijk om goed schoon te maken: gebouwen moeten dagelijks goed worden schoon gemaakt met extra aandacht voor plekken waar veel mensen hun hand plaatsen, zoals deurknoppen. Het is niet nodig om het gebouw te desinfecteren. Het is belangrijk dat je de werkruimtes goed lucht en zo voor verse lucht zorgt. Houd daarom niet alle ramen dicht maar lucht de ruimte goed, ook als je een airco gebruikt. Sommige airco’s koelen alleen de lucht, ze verversen de lucht niet. In dat geval kan je de airco beter twee keer per dag even uitzetten en minimaal 15 minuten verse lucht binnen laten. Natuurlijk zijn dit algemene regels, maatwerk blijft belangrijk, bijvoorbeeld in de zorgsector.

Gezondheid

Wat is Long Covid? En wat zijn de klachten?

Na een besmetting met COVID houden sommige mensen lang klachten. Dat wordt ‘Long COVID’ genoemd (‘langdurige COVID’). Deze klachten kunnen enkele weken tot een paar maanden na besmetting aanhouden.

De klachten
Mensen met Long COVID hebben soms klachten zoals vermoeidheid, kortademigheid, pijn op de borst, spierpijn, hoofdpijn, hartkloppingen, aanhoudende verhoging, langdurig verlies van reukvermogen. Ze kunnen ook in een depressie raken of aan vergeetachtigheid lijden.

De vergeetachtigheid wordt ook ‘brain fog’ genoemd. Sommige klachten blijven lang bestaan, maar kunnen na een tijd minder heftig worden.

Mensen die meer kans hebben op Long COVID
Het is niet bekend waarom sommige mensen nog lang klachten houden na besmetting met het coronavirus. Het lijkt erop dat Long COVID te maken heeft met een hogere leeftijd en het aantal klachten in de eerste fase van de besmetting. Long COVID komt vaker voor bij: mensen die voor COVID in het ziekenhuis zijn opgenomen. Mensen met astma of mensen die veel te zwaar zijn in verhouding tot hun lengte.

In de praktijk blijkt dat ook mensen die niet in het ziekenhuis zijn opgenomen nog lang klachten kunnen houden. Het lijkt erop dat Long COVID vaker voorkomt bij vrouwen. Bij mensen die voor een ernstige infectie in het ziekenhuis zijn opgenomen, kunnen de longen lang na het ontslag niet voor de volle honderd procent werken.

1 op de 5
Volgens een eerste schatting heeft maximaal 1 op de 5 personen 4 of 5 weken na een positieve test nog klachten. Dat aantal neemt af ongeveer 12 weken of langer na de besmetting. Er is nog geen optimale behandeling voor Long COVID. Daarom wordt er wereldwijd onderzoek naar gedaan.

Wat zijn de klachten van mensen die corona hebben gehad? Wat kun je eraan doen?

De meeste mensen die corona krijgen, hebben weinig tot geen klachten. Andere mensen krijgen wel serieuze klachten door corona. De meeste mensen met klachten, herstellen na de besmetting direct en volledig. Ze pakken weer snel hun leven op.

Maar dat is niet voor iedereen zo.

Ernstig ziek worden door corona kan te maken hebben met je gezondheid voordat je corona kreeg. Als je voor de ziekte bijvoorbeeld al een long-, hart- of stofwisselingsziekte had, dan kun je ernstig ziek worden als je corona krijgt.
Maar er zijn ook mensen die kerngezond waren en toch flink ziek worden door corona.
Heb je ernstige corona gehad, dan kan het herstellen van corona heel veel tijd in beslag nemen. In dit revalidatietraject zullen onder andere de huisarts en soms ook de fysiotherapeut een rol spelen.

Er zijn ook mensen met een minder ernstig ziektebeeld door corona, die juist langdurige milde klachten overhouden na hun ziekteperiode. Relatief milde klachten, zoals vermoeidheid, benauwdheid, druk op de borst en hoofdpijn. Deze klachten kunnen in sommige gevallen wel weken tot maanden aanhouden met soms periodes van enorme terugval. Dit kan dan tot flinke beperkingen in het dagelijks leven leiden.

Op de Nederlandse pagina van het Longfonds staan de meest voorkomende klachten bij corona op een rijtje. Daar staat ook wat er met je lichaam gebeurt als je ziek bent, en wat je het beste kunt doen. Er staan ook tips hoe je je lichaam en geest een handje kunt helpen. Kijk op https://coronalongplein.nl/informatie/wat-zijn-de-klachten-en-hoe-ga-ik-daarmee-om

Hoe blijf ik positief en gezond met zoveel besmettingen om me heen?

De Bonairiaanse maatregelen om verspreiding van het coronavirus af te remmen, zijn voor iedereen ingrijpend. De lockdown, isolatie of quarantaine, hebben grote invloed op het dagelijks leven van veel mensen. Het kan lijden tot geestelijke klachten zoals eenzaamheid, verveling, angst, onzekerheid, machteloosheid of frustraties.

Deze tips kunnen je misschien helpen om mentaal gezond te blijven.

Houd structuur in je dag
Blijf de dingen die je normaal altijd doet zoveel mogelijk doen, maar dan op een andere manier. Ga thuis werken, thuis sporten of maak een virtueel koffie afspraakje.
Houd de regelmaat zo veel mogelijk in je dag. Sta op tijd op. Blijf niet langer in bed liggen dan normaal. Loop niet de hele dag rond in je pyjama, maar kleed je aan. Ontbijt en start je dag. Werk je nu thuis? Begin je werk dan op dezelfde tijd als je gewend bent en vergeet niet om pauzes te nemen.

Heb je geen werk? Zoek dan een hobby, iets leuks om te doen. Ga bijvoorbeeld muziek maken, leer koken, vissen of ga een boek lezen. Stel jezelf een doel, bijvoorbeeld je spierkracht behouden of elke dag een half uur muziek maken.
Maak een dagplanning.
Doe dit ook als je kinderen hebt. Laat kinderen weten wanneer ze moeten douchen, ontbijten, les krijgen, huiswerk maken. Vertel hen wanneer ze bijvoorbeeld klusjes moeten doen en wanneer het tijd is om te spelen of tv te kijken. Praat met je kinderen over deze dagindeling.

Houd contact met vrienden, collega’s en familie
Sociale contacten zijn belangrijk. Stuur niet alleen apps of e-mails, maar bel elkaar ook regelmatig even op. Praat met elkaar over wat je vandaag hebt gedaan, en ook over je gevoelens en angsten. Zie je het even niet zitten, bel dan iemand op om te praten. Heb je hulp nodig voor jezelf of iemand anders, dan kan je ook de huisarts bellen om dit te bespreken.

Zorg voor beweging
Hoewel we minder mogen, zijn er genoeg andere dingen om in beweging te kunnen blijven.
Op Bonaire kunnen we nog naar buiten. En kan je bijvoorbeeld gaan wandelen, fietsen en zwemmen. Let hierbij wel op dat je 1,5 meter afstand houdt van mensen die je tegenkomt.
Wil je liever niet naar buiten? Op internet vind je heel veel filmpjes voor een work out om thuis te doen.

Ga niet de hele tijd op zoek naar nieuws
Check alleen betrouwbare nieuwsbronnen, zoals www.bonairecrisis.com of het RIVM en doe dat maximaal een of twee keer per dag. Hoe meer je googelt of op Facebook kijkt, hoe groter de kans dat je onjuiste informatie vindt op onbetrouwbare pagina’s. Houd je daarom bij een of twee nieuwsbronnen.

Zorg voor voldoende daglicht
Ga iedere dag even naar buiten. Een beetje zonlicht is goed voor je. Dat kan op Bonaire al vroeg op de dag, en dan is het nog niet zo warm en de zon niet zo fel. Ook al ben je aan huis gebonden, ga regelmatig je tuin in en geniet van het buiten zijn.

Help anderen
Val je niet in de risicogroep en ben je gezond, help anderen dan een handje. Bezorg boodschappen en stuur een berichtje aan familie of bekenden die het nodig hebben. Laat kinderen een tekening voor hen maken en stop deze in hun brievenbus en/of bel mensen die alleen zijn. Laat anderen weten dat ze er niet alleen voor staan.

Slaap voldoende
Het kan zijn dat je slechter slaapt omdat je je zorgen maakt. Misschien val je moeilijk in slaap of word je ’s nachts vaak wakker. Ga op tijd naar bed en doe wat ontspanningsoefeningen of ademhalingsoefeningen. Er zijn genoeg van deze oefeningen op internet te vinden. Kijk niet teveel op beeldschermen vlak voor het slapen gaan (tv, computer of telefoon).

Blijf positief en houd hoop
Schrijf de dag van je af. Schrijf op waarvoor je dankbaar bent of schrijf over de dingen die wel goed gaan.
Je kunt ook samen met buren, vrienden of familie plannen te maken. Bespreek wat jullie gaan doen als er weer meer mogelijk is. Zo heb je iets om samen naar uit te kijken.

Ik ben zwanger, moet ik me extra zorgen maken mocht ik besmet raken met het Coronavirus?

Nee. Bij zwangere vrouwen verloopt de infectie met het virus hetzelfde als bij niet zwangere vrouwen. Zwangere vrouwen die met het virus zijn besmet lopen niet een groter risico op een miskraam. Er is ook geen grotere kans dat de baby aangeboren afwijkingen heeft. Dat is wat wetenschappers tot nu toe weten.

Wat is het advies voor mensen met andere gezondheidsproblemen (astma, COPD chronic obstructive pulmonary disease, diabetes etc.)?

Voor deze mensen zijn de regels om corona te voorkomen extra belangrijk! Houd goed afstand. Was de handen regelmatig. Blijf ver uit de buurt van mensen die ziek zijn of mensen met klachten aan de luchtwegen. Voor meer informatie: https://www.bonairecrisis.com/klachten-doe-de-corona-check/
Mocht je chronische hoestklachten hebben, meld je dan aan voor een test als de klachten verergeren of veranderen. Of als je andere klachten krijgt zoals koorts, verlies van geur en smaak, of keelpijn. Juist als je hoest kan je het virus verspreiden. Hoesten in de elleboog of in een tissue is dan belangrijk. Maak daar een gewoonte van.

Ik heb een zwakke weerstand. Hoe kan ik mijn weerstand verhogen om de kans op besmetting te verkleinen?

Het is belangrijk om een goede conditie te hebben. Maar er zijn geen medicijnen die de weerstand verhogen. Leef gezond. Eet gezond. Slaap en beweeg voldoende. Ouderen en mensen met een chronische ziekte worden aangeraden thuis te blijven.

Is er een behandeling tegen het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

De behandeling van ernstig zieke mensen hangt af van de klachten die ze hebben en de manier waarop hun ziekte verloopt. Patiënten die het extra benauwd hebben, kunnen zuurstof krijgen. Er zijn nu ook verschillende medicijnen die goed zijn voor patiënten die bezig zijn om te herstellen.

Het ziekenhuis op Bonaire heeft veel aandacht en tijd voor Coronagevallen. Wat gebeurt er als het ziekenhuis daardoor geen mensen meer kan opnemen?

Het ziekenhuis heeft alle aandacht en tijd voor alle patiënten, of ze Corona hebben of niet. De medische zorg is nu zeker niet in gevaar. Het ziekenhuis kan een groot aantal opnames in verband met Corona aan terwijl de zorg aan andere patiënten zoveel mogelijk door gaat. Er zijn afspraken met de landen en eilanden om ons heen voor het geval we geen patiënten meer kunnen opnemen omdat we veel coronapatiënten in het ziekenhuis hebben. Ook zullen we in de samenleving maatregelen moeten nemen om het aantal besmettingen, dus het aantal zieken te verminderen.

Hoe kan ik mijn werkruimte zo goed mogelijk luchten? Ik ben bang dat de airco het virus kan verspreiden.

Het is belangrijk dat je de werkruimtes goed lucht en zo voor verse lucht zorgt. Houd daarom niet alle ramen dicht maar lucht de ruimte goed, ook als je een airco gebruikt. Sommige airco’s koelen alleen de lucht, ze verversen de lucht niet. In dat geval kunt je de airco beter twee keer per dag even uitzetten en minimaal 15 minuten verse lucht binnen laten.